
ARTSTEC STUDIO ARTYSTYCZNE
Polichromie kościołów i malarstwo sakralne
Projektujemy i malujemy nowe polichromie w kościołach i kaplicach: od programu ikonograficznego i kolorystyki wnętrza, przez uzgodnienia, jeśli obiekt ich wymaga, po wykonanie malowideł. Studio z Nowego Sącza, realizacje w całej Polsce.
Polichromia to wielobarwna dekoracja malarska ścian, sklepień i stropów. W kościele zostaje na dziesięciolecia, dlatego zaczynamy od zrozumienia wnętrza: jego historii, architektury, światła i tego, co z dawnej dekoracji warto przenieść w nowe malowanie.
Program ikonograficzny i kolorystykę ustalamy z duchownymi, radą parafialną i właściwą komisją. Projekt, dokumentacja i wykonanie powstają w jednym zespole.
Polichromia i malowanie wnętrza kościoła
Nowa polichromia
Prezbiterium, łuk tęczowy, sklepienia i stropy, nawy i kaplice boczne. Sceny figuralne, symbole, napisy i ornament tworzą jeden program, w którym każdy element ma uzasadnienie.
Malowanie wnętrza kościoła
Jednolite malowanie ścian i sufitów planujemy razem z polichromią, tak aby wnętrze było spójne, a malarstwo je dopełniało, a nie przytłaczało. Farby dobieramy do podłoża; w Palczy były to paroprzepuszczalne farby o charakterze mineralnym.
Ornament z historii wnętrza
Wić roślinną i motywy eucharystyczne wyprowadzamy z dawnej dekoracji kościoła i z jego detalu architektonicznego, żeby nowe malowanie nie zrywało z pamięcią miejsca.
Witraże i elementy towarzyszące
Projektujemy witraże dobrane do polichromii. Gdy wnętrze tego wymaga, rozszerzamy realizację o sztukaterie, relief i laserunkowe warstwy wykończeniowe.
Polichromia kościoła, Palcza
Miejsce
Palcza, gm. Budzów
Rok
2024–2025
Skala
ok. 1450 m² malowania, w tym ok. 250 m² polichromii
Projekt
Artur Stec
Wnętrze zaprojektowano jako całość, z wyraźną gradacją: najdelikatniejsza w kolorze nawa, łuk tęczowy ze Zwiastowaniem jako granica i najbogatsze prezbiterium z Ręką Boga na sklepieniu. Promienie wychodzące od Ducha Świętego porządkują scenę Zwiastowania, a jeden moduł kasetonu z nawy, wyprowadzony z betonowych belek stropu, spina kompozycję całego wnętrza.
Wić roślinna oraz pelikan, ryby i chleb nawiązują do dawnej polichromii kościoła. Dominują stara biel, ugry i sepie; błękit i fiolet pojawiają się tylko w prezbiterium, a paletę ograniczono świadomie, żeby nie zagłuszyć światła przyszłych witraży.
Zobacz realizację ze zdjęciami →

SKLEPIENIE PREZBITERIUM

NAWA GŁÓWNA
Jak powstaje polichromia
Efekt widzą Państwo na wizualizacji, zanim na ścianie pojawi się pierwszy kolor.
1
Wizja lokalna i rozmowa
Oglądamy wnętrze, mierzymy je i oceniamy stan tynków oraz światło. Pytamy, czego parafia oczekuje i co z historii kościoła chce zachować. W okolicy bezpłatnie.
2
Koncepcja i program ikonograficzny
Proponujemy, co i gdzie ma się znaleźć, i uzasadniamy każdy element: teologicznie, historycznie albo architektonicznie. Do każdego wracamy z parafią, zanim przejdziemy do projektu.
3
Projekt polichromii
Plansze z wizualizacjami w kontekście wnętrza, rysunki, kody kolorów według wzornika NCS i opis technologii. Kolory i detale sprawdzamy próbami w skali 1:1 na ścianie.
4
Uzgodnienia
Jeśli obiekt tego wymaga, przygotowujemy projekt w formie, która ułatwia uzgodnienia z komisją diecezjalną i urzędem konserwatorskim.
5
Realizacja i dokumentacja
Zabezpieczamy wnętrze i stawiamy rusztowania, gruntujemy, malujemy ściany i sufity, a potem polichromię: szablony wycięte na ploterze przenoszą rysunek na ścianę, malujemy ręcznie. Prace dzielimy na etapy ustalone z parafią. Na koniec odbiór i dokumentacja fotograficzna.
Uzgodnienia w diecezji i u konserwatora
Znamy ścieżkę uzgodnień w obiektach sakralnych i zabytkowych: komisję diecezjalną do spraw sztuki sakralnej oraz wojewódzkiego konserwatora zabytków, który zależnie od statusu obiektu wydaje opinię albo pozwolenie. Projektujemy tak, żeby uzgodnienia przebiegały sprawnie, a projekt nie wracał do poprawek. Wykonujemy nowe polichromie i malowanie wnętrz; nie prowadzimy konserwacji zabytkowych malowideł.
Najczęstsze pytania o polichromię
Co to jest polichromia?
Wielobarwna dekoracja malarska ścian, sklepień, stropów i rzeźb, we wnętrzach i na elewacjach. W kościołach stosowana od czasów wczesnochrześcijańskich; może obejmować prezbiterium, łuk tęczowy, sklepienia i ściany naw. Bywa figuralna (postacie i sceny) albo patronowa, czyli wykonywana szablonami; ta druga dobrze zachowała się w drewnianych kościołach południowej Polski.
Czym różni się polichromia od fresku?
Polichromia to nazwa dekoracji, a fresk to nazwa techniki: malowania na świeżym, wilgotnym tynku wapiennym, w którym spoiwem jest wapno. Fresk może więc być polichromią, ale polichromia nie musi być freskiem. Potocznie „freskiem” nazywa się każde malowidło ścienne.
Jakimi farbami maluje się wnętrze kościoła?
Podłoże i warunki w kościele oceniamy podczas wizji lokalnej i na tej podstawie dobieramy farby. W Palczy użyto paroprzepuszczalnych farb o charakterze mineralnym.
Czym jest współczesne malarstwo sakralne?
To nowe malowidła tworzone dziś dla konkretnego wnętrza i jego liturgii. Mogą sięgać po klasyczną stylistykę, jak rysunkowa polichromia w Palczy, albo po współczesną formę. W obu wypadkach treść wyznacza program ikonograficzny ustalony z parafią i komisją.
Jak długo trwa wykonanie polichromii?
Zależy od wielkości wnętrza i programu. W Palczy prace od projektu po polichromię na ok. 250 m² trwały w latach 2024–2025.
Ile kosztuje malowanie kościoła i polichromia?
Nie prowadzimy cennika: koszt zależy od powierzchni i wysokości wnętrza, zakresu programu, stanu tynków i potrzebnych rusztowań. Wycenę przygotowujemy po wizji lokalnej.
Czy potrzebna jest zgoda konserwatora albo komisji?
Zależy to od statusu obiektu. Przy kościele wpisanym do rejestru zabytków prace wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przy kościele w gminnej ewidencji zabytków konserwator wydaje opinię, a to, czy jest potrzebna, zależy od okoliczności projektu. Niezależnie od urzędu program ikonograficzny przedstawiamy komisji diecezjalnej do spraw sztuki sakralnej. Ścieżkę ustalamy na początku i przygotowujemy dokumentację.
Porozmawiajmy o Państwa kościele
Prosimy o kilka zdań o kościele: wezwanie i miejscowość, rok budowy, wpis do rejestru lub ewidencji zabytków. Jeśli to możliwe, prosimy też o zdjęcia wnętrza. Odpowiemy i zaproponujemy termin wizji lokalnej, która w okolicy jest bezpłatna.


